De koffiegordel: waar koffie kan groeien
Koffie groeit alleen in een smalle band rond de evenaar — de zogeheten “koffiegordel”. Binnen die gordel bepalen hoogte, regenval en temperatuur welke soort waar gedijt.
De koffiegordel omvat het gebied tussen de Noorder- en Zuiderkeerkring, waar het klimaat warm en vochtig genoeg is voor koffieplanten. Binnen deze gordel liggen de drie grote productieregio’s: Latijns-Amerika, Afrika en Azië/Oceanië — elk met een eigen karakter en specialisatie.
Latijns-Amerika
De grootste productieregio ter wereld, goed voor ongeveer 41% van de wereldwijde koffieproductie. Het gebied combineert vulkanische bodems, hooggelegen plateaus en een lange koffiegeschiedenis. Brazilië alleen al levert circa 37–38% van alle koffie wereldwijd (~65 miljoen zakken), vooral verbouwd in staten als Espírito Santo. Colombia is bekend om zijn zachte, evenwichtige Arabica geteeld in de Andes, terwijl Costa Rica geldt als voorbeeld van kwaliteitsgerichte, kleinschalige teelt op heuvelplantages.
Afrika
Afrika is de bakermat van Arabica-koffie: Ethiopië geldt als het geboorteland van de plant en levert nog altijd ~5–6% van de wereldproductie (10,6–11,6 miljoen zakken), vaak verbouwd door kleine boeren op traditionele wijze. Uganda draagt zo’n 3,5–4% bij en combineert koffie vaak met bananenteelt op hetzelfde land. Tanzania en Kenia staan bekend om heldere, fruitige Arabica’s geteeld op grote hoogte rond de Kilimanjaro en de Great Rift Valley. Samen levert Afrika ongeveer 17% van de wereldproductie.
Azië & Oceanië
Zuidoost-Azië is wereldwijd de belangrijkste regio voor Robusta. Vietnam is na Brazilië de tweede koffieproducent ter wereld met ~29–31 miljoen zakken (16,5–17% van het wereldtotaal), grotendeels Robusta bestemd voor instantkoffie en blends. Indonesië (~10,7 miljoen zakken) en India (~6,2 miljoen zakken) leveren eveneens grote hoeveelheden, met bekende Arabica-herkomsten zoals Sumatra en Papoea-Nieuw-Guinea. Samen met Midden-Amerika vormt deze regio ongeveer 27% (Zuidoost-Azië) van de wereldproductie.
Een historische, kleinere speler
Sri Lanka had ooit een grote koffie-industrie voordat een bladroestepidemie in de 19e eeuw de sector vrijwel verwoestte, wat leidde tot de omschakeling naar thee. Vandaag bestaat er nog een kleine, gespecialiseerde koffieteelt op het eiland.
